ေက်ာင္းစာအုပ္ထဲမွာ မသင္ရတဲ့ ကမၻာေျမႀကီးနဲ႔ သက္ဆိုင္ေသာ ဗဟုသုတမ်ား

Posted by

အခုတစ္ခါမွာေတာ့ ပရိသတ္ႀကီးကို ေျပာျပေပးခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေလးကေတာ့ ေက်ာင္းစာအုပ္ထဲမွာ မသင္ရတဲ့ ကမၻာေျမႀကီးနဲ႔ သက္ဆိုင္ေသာ ဗဟုသုတေတြ အေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။ လူသားေတြ ေနထိုင္တဲ့ ကမၻာေျမႀကီး ေပၚမွာ ဘယ္လို ထူးျခားတဲ့ အခ်က္ေတြ ရွိမလဲဆိုတာကိုေတာ့ ေအာက္ကပုံေလးေတြ တစ္ပုံခ်င္းစီကို အတူတူ ဖတ္ၾကည့္လိုက္ရေအာင္ေနာ္

၁ ။ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ အလယ္ဗဟိုဟာ ေနရဲ့ အပူခ်ိန္နဲ႔ အတူတူပါပဲ ။

ပထမ ဦးဆုံး ေျပာျပေပးမွာကေတာ့ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ အလယ္ဗဟိုဟာ ေနရဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ အပူခ်ိန္ နဲ႔ အတူတူပါပဲ ။ ဒီ အလယ္ဗဟို ရဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ အပူခ်ိန္ဟာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ပူလဲဆိုရင္ အပူခ်ိန္ေပါင္း ( 5800 K ) ရွိပါတယ္တဲ့ ။ Caltech ဘူမိေဗဒပညာရွင္ Paul Asimow ရဲ့ Popular Mechanics သတင္းဌာနကို ေျပာျပခ်က္အရ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ အလယ္ဗဟို ဟာ ထင္ထားတာထက္ကို အမ်ားႀကီး ပူျပင္းၿပီး ( ၁၀၀၀ ) ဒီဂရီ ဖာရင္ဟိုက္ နီးပါးအထိ အပူခ်ိန္ ရွိပါတယ္တဲ့

၂ ။ ေရညႇိေတြဟာ ေနရာ အႏွံ့မွာ ရွိပါတယ္ ။

သိပၸံပညာရွင္ေတြ ရဲ့ ေျပာျပခ်က္အရ ေရညႇိေတြဟာ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ ေနရာအႏွံ့က သဲကႏၲာရ ေျမဆီလႊာ ေတြမွာ ရွင္သန္ၾက ပါတယ္တဲ့ ။ ေနာက္ထပ္ ထူးျခားခ်က္ တစ္ခုကေတာ့ သူတို့ရဲ့ အရြက္က ထြက္တဲ့ အေမႊးေလးေတြဟာ ေလထုထဲက ေရကို ဖမ္းယူနိုင္စြမ္းရွိတယ္လို့ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ Sasha Reed က ေျပာျပထားပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ ေရညႇိေလးေတြ ဟာ ေျခာက္ေသြ႕တဲ့ ေနရာ မွာေတာင္ ရွင္သန္ နိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းလွပါတယ္လို့ သူမ က ထပ္ေျပာထားပါေသးတယ္

၃ ။ ကမၻာေျမဟာ လူသားမ်ိဳးစိတ္ထက္ အဆေပါင္း ( ၁၀၀၀၀ ) အသက္ႀကီးပါတယ္

Princeton တကၠသိုလ္က အႀကီးတန္း သုေတသန ပညာရွင္ တစ္ဦး ျဖစ္သူ Jeremiah P. Ostricker ရဲ့ ေျပာၾကားခ်က္အရ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ သက္တမ္းဟာ ပ်မ္းမၽွအား ျဖင့္ ( ၄.၅၄ ) ဘီလ်ံ သက္တမ္းရွိတယ္လို့ ဆိုထားပါတယ္ ။ တစ္ဖက္ မွာေတာ့ လူသားေတြရဲ့ ေရွးဦး မ်ိဳးစိတ္ ျဖစ္တဲ့ Homo Sapiens ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ( ၄၅၀၀၀၀ ) သိန္း ေက်ာ္ မွ ေပၚေပါက္လာခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ကမၻာေျမႀကီး နဲ႔ သက္တမ္း နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အဆေပါင္း ( ၁၀၀၀၀ ) ေလာက္ ကြာေနတာကို ေတြ႕ရမွာပါ

၄ ။ “ကမၻာေျမႀကီး” လို့ နာမည္ေပးထားသူ ကို မသိရေသးပါဘူး ။

ေနာက္ထပ္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ အခ်က္ကေတာ့ တစ္ျခား ၿဂိဳဟ္ေတြနဲ႔ ကြဲျပားစြာပဲ ကမၻာေျမႀကီး ရဲ့ နာမည္ကို ဘယ္သူက ေပးခဲ့လဲဆိုတဲ့ အခ်က္ကို သမိုင္းမွတ္တမ္း ေဒတာေတြမွာ ရွာလို့ မေတြ႕ၾကေသးပါဘူး ။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ပညာရွင္ေတြ ေလ့လာမိသေလာက္အရ Earth ဆိုတဲ့ အသုံးအႏွုန္းဟာ Old English နဲ႔ High Germanic ကေန ဆင္းသက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ စိတ္ဝင္စားဖို့ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ ကေတာ့ ကမၻာေျမႀကီးဟာ ဂရိ ( သို့ ) ေရာမ နတ္ဘုရားေတြ ရဲ့ နာမည္ကို အစြဲျပဳၿပီး မမွည့္ထားတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ ၿဂိဳဟ္ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့

၅ ။ ကမၻာေျမေပၚက ဗိုင္းရပ္စ္ အေရအတြက္ဟာ စၾကာ၀ဠာထဲက ၾကယ္ေတြထက္ မ်ားပါတယ္ ။

လူသားေတြ ေနထိုင္တဲ့ ကမၻာေျမႀကီး ေပၚမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ အမ်ားႀကီး ျပည့္ႏွက္ေနတယ္လို့ ပညာရွင္ တစ္ခ်ိဳ့က ေျပာျပထားပါတယ္ ။ ေလ့လာမွုေတြအရ ကမၻာေျမႀကီး ေပၚမွာ ရွိတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ အေရအတြက္ဟာ ကုေဋ ၁၀ သန္း ( 10 Nonillion ) အထိ ရွိပါတယ္တဲ့ ။ ဒီ အေရ အတြက္ ဟာ စၾကာ၀ဠာထဲက ၾကယ္တစ္လုံးကို အႀကိမ္ သန္း တစ္ရာ ေက်ာ္ သတ္မွတ္ဖို့ အထိ လုံေလာက္တဲ့ အေရ အတြက္ ျဖစ္တယ္လို့ ပညာရွင္ Katherine J. Wu က ေျပာျပထားပါတယ္

၆ ။ ကမၻာ့ပထမဆုံး အိုဇုန္းလႊာအေပါက္

( ၁၉၈၅ ) ခုႏွစ္တုန္းက သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ အႏၲာတိက တိုက္ ေပၚမွာ ရွိတဲ့ ကမၻာ့ ပထမဦးဆုံး အိုဇုန္းလႊာ အေပါက္ကို ရွာေတြ႕ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ဒါ့ေၾကာင့္ပဲ ( ၁၉၈၇ ) ခုႏွစ္မွာေတာ့ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ ဝင္နိုင္ငံ ေတြဟာ ကေနဒါနိုင္ငံ မြန္ထရီေအား ၿမိဳ့မွာ အစည္းအေဝး တစ္ရပ္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ပထမဦးဆုံး အစီအစဥ္ အျဖစ္ ကလိုရိုဖလူရိုကာဘြန္ ကို ကန႔္သတ္ဖို့ သေဘာ တူညီ ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ေနာက္ထပ္ ေလ့လာမွုေတြအရ အႏၲာတိက တိုက္ေပၚက အိုဇုန္း ေပါက္လႊာ ႀကီးဟာ ( ၂၀၂၀ ) ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လ တည္းက အလ်င္အျမန္ ႀကီးထြားလာေနၿပီး အက်ယ္အဝန္း အရြယ္အစား ကေတာ့ ( ၂၄.၈ ) သန္း ကီလိုမီတာ ရွိတယ္လို့ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကားထာပါတယ္ ။

( ၁၉၈၅ ) ခုႏွစ္တုန္းက သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ အႏၲာတိက တိုက္ ေပၚမွာ ရွိတဲ့ ကမၻာ့ ပထမဦးဆုံး အိုဇုန္းလႊာ အေပါက္ကို ရွာေတြ႕ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ဒါ့ေၾကာင့္ပဲ ( ၁၉၈၇ ) ခုႏွစ္မွာေတာ့ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ ဝင္နိုင္ငံ ေတြဟာ ကေနဒါနိုင္ငံ မြန္ထရီေအား ၿမိဳ့မွာ အစည္းအေဝး တစ္ရပ္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ပထမဦးဆုံး အစီအစဥ္ အျဖစ္ ကလိုရိုဖလူရိုကာဘြန္ ကို ကန႔္သတ္ဖို့ သေဘာ တူညီ ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ေနာက္ထပ္ ေလ့လာမွုေတြအရ အႏၲာတိက တိုက္ေပၚက အိုဇုန္း ေပါက္လႊာ ႀကီးဟာ ( ၂၀၂၀ ) ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လ တည္းက အလ်င္အျမန္ ႀကီးထြားလာေနၿပီး အက်ယ္အဝန္း အရြယ္အစား ကေတာ့ ( ၂၄.၈ ) သန္း ကီလိုမီတာ ရွိတယ္လို့ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကားထာပါတယ္

အခုေဖာ္ျပေပးထားတာကေတာ့ ေက်ာင္းစာအုပ္ထဲမွာ မသင္ရတဲ့ ကမၻာေျမႀကီးနဲ႔ သက္ဆိုင္ေသာ ဗဟုသုတေတြထဲက တစ္ခ်ိဳ့ကို ေျပာျပေပးထားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ေနာက္ပိုင္းေတြမွာလည္း အခုလိုမ်ိဳး ဗဟုသုတ ရေစမယ့္ အေၾကာင္းအရာေလးေတြကို ရွာေဖြ တင္ဆက္ေပးမွာမည္

Zawgyi(version)

အခုတစ္ခါမွာေတာ့ ပရိသတ္ႀကီးကို ေျပာျပေပးခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေလးကေတာ့ ေက်ာင္းစာအုပ္ထဲမွာ မသင္ရတဲ့ ကမၻာေျမႀကီးနဲ႔ သက္ဆိုင္ေသာ ဗဟုသုေတၾတ အေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။ လူသားေတြ ေနထိုင္တဲ့ ကမၻာေျမႀကီး ေပၚမွာ ဘယႅို ထူးျခားတဲ့ အခ်က္ေတြ ရွိမလဲဆိုတာကိုေတာ့ ေအာက္ကပုံေလးေတြ တစ္ပုံခ်င္းစီကို အတူတူ ဖတ္ၾကည့္လိုက္ရေအာင္ေနာ္

၁ ။ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ အလယၺဟိုဟာ ေနရဲ့ အပူခ်ိန္နဲ႔ အတူတူပါပဲ ။

ပထမ ဦးဆုံး ေျပာျပေပးမွာကေတာ့ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ အလယၺဟိုဟာ ေနရဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ အပူခ်ိန္ နဲ႔ အတူတူပါပဲ ။ ဒီ အလယၺဟို ရဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္ အပူခ်ိန္ဟာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ပူလဲဆိုရင္ အပူခ်ိန္ေပါင္း ( 5800 K ) ရွိပါတယ္တဲ့ ။ Caltech ဘူမိေဗဒပညာရွင္ Paul Asimow ရဲ႕ Popular Mechanics သတင္းဌာနကို ေျပာျပခ်က္အရ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ အလယၺဟို ဟာ ထင္ထားတာထက္ကို အမ်ားႀကီး ပူျပင္းၿပီး ( ၁၀၀၀ ) ဒီဂရီ ဖာရင္ဟိုက္ နီးပါးအထိ အပူခ်ိန္ ရွိပါတယ္တဲ့

၂ ။ ေရညႇိေတြဟာ ေနရာ အႏွံ့မွာ ရွိပါတယ္ ။

သိပၸံပညာရွင္ေတြ ရဲ႕ ေျပာျပခ်က္အရ ေရညႇိေတြဟာ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ ေနရာအႏွံ့က သဲကႏၲာရ ေျမဆီလႊာ ေတြမွာ ရွင္သန္ၾက ပါတယ္တဲ့ ။ ေနာက္ထပ္ ထူးျခားခ်က္ တစၡဳေကတာ့ သူတို႔ရဲ႕ အရြက္က ထြက္တဲ့ အေမႊးေလးေတြဟာ ေလထုထဲက ေရကို ဖမ္းယူနိုင္စြမ္းရွိတယ္လို့ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ Sasha Reed က ေျပာျပထားပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ ေရညႇိေလးေတြ ဟာ ေျခာက္ေသြ႕တဲ့ ေနရာ မွာေတာင္ ရွင္သန္ နိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အခ္ေကၠတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းလွပါတယ္လို့ သူမ က ထပ္ေျပာထားပါေသးတယ္

၃ ။ ကမၻာေျမဟာ လူသားမ်ိဳးစိတ္ထက္ အဆေပါင္း ( ၁၀၀၀၀ ) အသက္ႀကီးပါတယ္

Princeton တကၠသိုလ္က အႀကီးတန္း သုေတသန ပညာရွင္ တစ္ဦး ျဖစ္သူ Jeremiah P. Ostricker ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရ ကမၻာေျမႀကီးရဲ့ သက္တမ္းဟာ ပ်မ္းမၽွအား ျဖင့္ ( ၄.၅၄ ) ဘီလ္ံ သက္တမ္းရွိတယ္လို့ ဆိုထားပါတယ္ ။ တစ္ဖက္ မွာေတာ့ လူသားေတြရဲ့ ေရွးဦး မ်ိဳးစိတ္ ျဖစ္တဲ့ Homo Sapiens ေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ( ၄၅၀၀၀၀ ) သိန္း ေက်ာ္ မြ ေပၚေပါက္လာခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ကမၻာေျမႀကီး နဲ႔ သက္တမ္း နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အဆေပါင္း ( ၁၀၀၀၀ ) ေလာက္ ကြာေနတာကို ေတြ႕ရမွာပါ

၄ ။ ကမၻာေျမႀကီး လို႔ နာမည္ေပးထားသူ ကို မသိေရသးပါဘူး ။

ေနာက္ထပ္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ အခ္ေကၠတာ့ တစ္ျခား ၿဂိဳဟ္ေတြနဲ႔ ကြဲျပားစြာပဲ ကမၻာေျမႀကီး ရဲ႕ နာမည္ကို ဘယ္သဴက ေပးခဲ့လဲဆိုတဲ့ အခ္ကၠို သမိုင္းမွတ္တမ္း ေဒတာေတြမွာ ႐ြာလို႔ မေတြ႕ၾကေသးပါဘူး ။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ပညာရွင္ေတြ ေလ့လာမိသေလာက္အရ Earth ဆိုတဲ့ အသုံးအႏွုန္းဟာ Old English နဲ႔ High Germanic ေကန ဆင္းသက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ စိတ္ဝင္စားဖို့ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ ေကတာ့ ကမၻာေျမႀကီးဟာ ဂရိ ( သို႔ ) ေရာမ နတ္ဘုရားေတြ ရဲ႕ နာမည္ကို အစြဲျပဳၿပီး မမွည့္ထားတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ ၿဂိဳဟ္ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့

၅ ။ ကမၻာေျမေပၚက ဗိုင္းရပ္စ္ အေရအတြက္ဟာ စၾကာ၀ဠာထဲက ၾကယ္ေတြထက္ မ်ားပါတယ္ ။

လူသားေတြ ေနထိုင္တဲ့ ကမၻာေျမႀကီး ေပၚမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ အမ်ားႀကီး ျပည့္ႏွက္ေနတယ္လို့ ပညာရွင္ တစ္ခ်ိဳ့က ေျပာျပထားပါတယ္ ။ ေလ့လာမွုေတြအရ ကမၻာေျမႀကီး ေပၚမွာ ႐ြိတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ အေရအတြက္ဟာ ကုေဋ ၁၀ သန္း ( 10 Nonillion ) အထိ ရွိပါတယ္တဲ့ ။ ဒီ ေအရ အတြက္ ဟာ စၾကာ၀ဠာထဲက ၾကယ္တစ္လုံးကို အႀကိမ္ သန္း တစ္ရာ ေက်ာ္ သတ္မွတ္ဖို့ အထိ လုံေလာက္တဲ့ ေအရ အတြက္ ျဖစ္တယ္လို့ ပညာရွင္ Katherine J. Wu က ေျပာျပထားပါတယ္

၆ ။ ကမၻာ့ပထမဆုံး အိုဇုန္းလႊာအေပါက္

( ၁၉၈၅ ) ခုႏွစ္တုန္းက သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ အႏၲာတိက တိုက္ ေပၚမွာ ႐ြိတဲ့ ကမၻာ့ ပထမဦးဆုံး အိုဇုန္းလႊာ ေအပါကၠို ရွာေတြ႕ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ဒါ့ေၾကာင့္ပဲ ( ၁၉၈၇ ) ခုႏွစ္မွာေတာ့ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ ဝင္နိုင္ငံ ေတြဟာ ကေနဒါနိုင္ငံ မြန္ထရီေအား ၿမိဳ့မွာ အစည္းအေဝး တစ္ရပ္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ပထမဦးဆုံး အစီအစဥ္ အျဖစ္ ကလိုရိုဖလူရိုကာဘြန္ ကို ကန႔္သတ္ဖို့ ေသဘာ တူညီ ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ေနာက္ထပ္ ေလ့လာမွုေတြအရ အႏၲာတိက တိုက္ေပၚက အိုဇုန္း ေပါက္လႊာ ႀကီးဟာ ( ၂၀၂၀ ) ခုႏွစ္ ဩဂုတႅ တည္းက အလ်င္အျမန္ ႀကီးထြားလာေနၿပီး အက်ယ္အဝန္း အရြယ္အစား ေကတာ့ ( ၂၄.၈ ) သန္း ကီလိုမီတာ ႐ြိတယႅို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကားထာပါတယ္ ။

( ၁၉၈၅ ) ခုႏွစ္တုန္းက သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ အႏၲာတိက တိုက္ ေပၚမွာ ႐ြိတဲ့ ကမၻာ့ ပထမဦးဆုံး အိုဇုန္းလႊာ ေအပါကၠို ရွာေတြ႕ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ဒါ့ေၾကာင့္ပဲ ( ၁၉၈၇ ) ခုႏွစ္မွာေတာ့ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ ဝင္နိုင္ငံ ေတြဟာ ကေနဒါနိုင္ငံ မြန္ထရီေအား ၿမိဳ့မွာ အစည္းအေဝး တစ္ရပ္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ပထမဦးဆုံး အစီအစဥ္ အျဖစ္ ကလိုရိုဖလူရိုကာဘြန္ ကို ကန႔္သတ္ဖို့ ေသဘာ တူညီ ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ေနာက္ထပ္ ေလ့လာမွုေတြအရ အႏၲာတိက တိုက္ေပၚက အိုဇုန္း ေပါက္လႊာ ႀကီးဟာ ( ၂၀၂၀ ) ခုႏွစ္ ဩဂုတႅ တည္းက အလ်င္အျမန္ ႀကီးထြားလာေနၿပီး အက်ယ္အဝန္း အရြယ္အစား ေကတာ့ ( ၂၄.၈ ) သန္း ကီလိုမီတာ ႐ြိတယႅို႔ သိပၸံပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကားထာပါတယ္

အခုေဖာ္ျပေပးထားတာကေတာ့ ေက်ာင္းစာအုပ္ထဲမွာ မသင္ရတဲ့ ကမၻာေျမႀကီးနဲ႔ သက္ဆိုင္ေသာ ဗဟုသုေတၾတထဲက တစ္ခ်ိဳ့ကို ေျပာျပေပးထားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ေနာက္ပိုင္းေတြမွာလည္း အခုလိုမ်ိဳး ဗဟုသုတ ရေစမယ့္ အေၾကာင္းအရာေလးေတြကို ရွာေဖြ တင္ဆက္ေပးမွာမည္