ကမာၻ႔အလွဆုံးကမာၻ႔အလွဆုံး ဘာသာစကားေတြထဲမွာ ျမန္မာအကၡရာဟာ နံပါတ္(1) အလွဆုံးအျဖစ္ ဗိုလ္စြဲ

Posted by

ကမ္ဘာ့အလှဆုံးကမ္ဘာ့အလှဆုံး ဘာသာစကားတွေထဲမှာ မြန်မာအက္ခရာဟာ နံပါတ်(1) အလှဆုံးအဖြစ် ဗိုလ်စွဲ

နိုင်ငံ တနိုင်ငံချင်းစီမှာ ကိုယ့် နိုင်ငံ ကိုယ်စားပြုတဲ့ နိုင်ငံ တော်အလံ တခုစီ ရှိသလိုပဲ အခြေခံ ဘာသာစကားတွေ၊ အက္ခရာတွေ၊ သင်္ကေတတွေလည်း အမျိုးမျိုး ရှိတတ်ကြပါတယ်။

8 ရာစုတည်းက ရှင်သန်နေထိုင်ခဲ့တဲ့ Phoenician တွေ ခေတ်မှာတင်ပဲ အက္ခရာ သင်္ကေတတွေ ဘာသာစကားတွေ စတင် ပေါ်ပေါက်လာနေခဲ့ပြီလေ။

အဲ့ဒီနောက်ကနေ အီဂျစ် လူမျိုးတွေရဲ့ ခေတ်ကာလမှာလည်း သင်္ကေတ အက္ခရာတွေနဲ့ ဘာသာစကားတွေ အမျိုးမျိုး ကျယ်ပြန့်လာရင်း ဒီနေ့ခေတ်မှာ ဆို နိုင်ငံတိုင်းက သူ့ ဘာသာစကား၊ စာပေ၊ အက္ခရာတွေနဲ့ ရှိနေ ပါပြီ။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် 2500 မှာ Latin အက္ခရာက နေရာအနှံ့အပြား တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် သုံးခဲ့တာကြောင့် တခြား ဘာသာစကားတွေ မှေးမှိန်ပျောက်ကွယ် ခဲ့ရပါတယ်။

အဲ့ဒီနောက် ရောမ အင်ပါယာပေါ်လာပြီး အက္ခရာတွေ သင် ကြားမှု ပြောင်းလဲ လာတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲ့ဒါကလည်း တွက် ချက်ရ ခက်တာမို့ အဲ့ဒီနောက် အက္ခရာတွေ၊ ဘာသာ စကားတွေ အများကြီး ပေါ်လာ ပါတယ်။

အဲ့ဒီထဲမှာမှ ဆန်ဖရန်စစ္စကို မှာ အခြေစိုက်တဲ့ မြောက်အ‌မေရိက ဒစ်ဂျစ်ဒယ် မီဒီယာကုမ္ပဏီနဲ့ ခရီးသွားကွန်ယက် ဖြစ်တဲ့ Matador Network က 2020 မှာ တင်ပြတဲ့ ဆောင်းပါးအရ အလှဆုံးလို့ သတ်မှတ်ခံရတဲ့ ဘာသာစကား(5) ခု ကတော့ …

(1) Burmese (မြန်မာဘာသာစကား)

ဘယ်ဘက်ကို ကြည့်ကြည့် လုံးလုံး ဝိုင်းဝိုင်းလေးနဲ့ ချစ်စရာ ကောင်းတဲ့အပြင် ခေါက်ချိုးလည်း ညီပြီး နာရီလက်တံ တဖက်တည်းကို လှည့်တဲ့ ဘာသာစကားမို့ မြန်မာ ဘာသာစကားက အလှဆုံးလို့ နာမည်ကြီး ပါတယ်။ ဗျည်း 33 လုံး နဲ့ သရ 8 လုံး ရှိပါတယ်

(2) Sinhalese (သီရိလင်္ကာစကား)

အကျယ်ပြန့်ဆုံး ဘာသာစကားလို့ လူသိ များပါတယ်။ သူ့ဆီမှာ အသေးငယ်ဆုံး စာသားတွေ ခွဲပေးတဲ့ အသံကွဲတောင် အမျိုး 50 လောက် ရှိပါတယ်။

အဲ့ထဲက 38 မျိုးကို ခေတ်မီ စာရေးသားနည်း အတွက် သုံးပါတယ်။ သူ့ဆီမှာလည်း Sanskrit နဲ့ အိန္ဒိယဘက်က မွေးစားထားတဲ့ Pali ဆိုပြီး ၂မျိုး ထပ်ကွဲပါတယ်။

(3) Georgian (ဂျော်ဂျီယာဘာသာစကား)

တူရကီနဲ့ ရုရှားနိုင်ငံကြားမှ ာရှိပေမယ့် ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ မှာလည်း သူ့ကိုယ်ပိုင် ဘာသာစကားနဲ့သူပါ။ သူ့ ဘာသာစကားရော အက္ခရာရောက ရုရှားဘက်က လွှမ်းမိုးမှု ကို ခံခဲ့ရပုံ တူပါ တယ်။

ဗျည်းအက္ခရာ 38 လုံး ရှိပေမယ့် 5 လုံးကတော့ ခေတ်မမီတော့ဘူးလို့ ဆိုပါ တယ်။ ရေးဆွဲနည်းကတော့ ဘယ်မှ ညာသို့ ရေးရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

(4) Tagalog (ဖိလစ်ပိုင်ဘာသာစကား)

Indo European ဘာသာစကားကနေ ကွဲထွက်လာတဲ့ Tagalog ဘာသာစကားက ခု နောက်ပိုင်း သုံးတဲ့ Spanish စကား မတိုင်ခင် ဦးဦးဖျားဖျား ပေါ်တဲ့ ဘာသာစကားပါ။

သူ့ကို ရေးနည်းကတော့ နဂိုက အောက်ကနေ အပေါ်ကို ပင့်တင် ရေးရတာကနေ ခုတော့ ဘယ်ကနေ ညာကို ပြောင်းလဲ ရေးသားနည်းအဖြစ် တွင်ကျယ်လာပြီး အက္ခရာတွေကို 90′ လှည့်ခဲ့ကြပါတယ်တဲ့။ သူလည်း စတုတ္တ အလှဆုံးထဲ ပါခဲ့ ပါတယ်။

(5) Hanacaraka (အင်ဒိုနီးရှား ဘာသာစကား)

အင်ဒိုနီးရှား Java ကျွန်းဆွယ်ကနေ ဒီဘာသာစကား ကို စတင်ပြီး အနီးနားကျွန်းဆွယ်တွေကို ပျံ့နှံ့ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီနောက်မှာ အင်ဒိုနီးရှား အာဏာပိုင်တွေက 19 နဲ့ 20 ရာစုမှာ အတည်ပြုဖို့ ကြံနေတုန်းပဲ

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ဝင်လာပြီး ဂျပန်လူမျိုးတွေရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုတွေကြောင့် Hanacaraka ဘာသာစကား အတည်ပြုဖို့ ပျက်ယွင်းခဲ့ပြီး အဲ့ဒီနောက် Latin ဘာသာစကားကို ပြောင်းလဲ အသုံးပြုခဲ့ ရပါတယ်။

ခုချိန်ထိ အစိုးရက လမ်း/ တံတားတွေရဲ့ Sign တွေမှာနဲ့ အစိုးရ စာသင်ကျောင်းတွေမှာ သင်ကြားဖို့ တိုက်တွန်းနေတုန်း ပါပဲ။ သူ့ကို Javanese Alphabet လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။

Zawgyi(version)

ကမၻာ့အလွဆုံးကမၻာ့အလွဆုံး ဘာသာစကားေတြထဲမွာ ျမန္မာအကၡရာဟာ နံပါတ္(1) အလွဆုံးအျဖစ္ ဗိုလ္စြဲ

နိုင္ငံ တနိုင္ငံခ်င္းစီမွာ ကိုယ့္ နိုင္ငံ ကိုယ္စားျပဳတဲ့ နိုင္ငံ ေတာ္အလံ တခုစီ ရွိသလိုပဲ အေျခခံ ဘာသာစကားေတြ၊ အကၡရာေတြ၊ သေကၤတေတြလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတတ္ၾကပါတယ္။

8 ရာစုတည္းက ရွင္သန္ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ Phoenician ေတြ ေခတ္မွာတင္ပဲ အကၡရာ သေကၤတေတြ ဘာသာစကားေတြ စတင္ ေပၚေပါက္လာေနခဲ့ၿပီေလ။

အဲ့ဒီေနာက္ကေန အီဂ်စ္ လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ေခတ္ကာလမွာလည္း သေကၤတ အကၡရာေတြနဲ႕ ဘာသာစကားေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး က်ယ္ျပန႔္လာရင္း ဒီေန႕ေခတ္မွာ ဆို နိုင္ငံတိုင္းက သူ႕ ဘာသာစကား၊ စာေပ၊ အကၡရာေတြနဲ႕ ရွိေန ပါၿပီ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ 2500 မွာ Latin အကၡရာက ေနရာအႏွံ႕အျပား တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ သုံးခဲ့တာေၾကာင့္ တျခား ဘာသာစကားေတြ ေမွးမွိန္ေပ်ာက္ကြယ္ ခဲ့ရပါတယ္။

အဲ့ဒီေနာက္ ေရာမ အင္ပါယာေပၚလာၿပီး အကၡရာေတြ သင္ ၾကားမႈ ေျပာင္းလဲ လာတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒါကလည္း တြက္ ခ်က္ရ ခက္တာမို႔ အဲ့ဒီေနာက္ အကၡရာေတြ၊ ဘာသာ စကားေတြ အမ်ားႀကီး ေပၚလာ ပါတယ္။

အဲ့ဒီထဲမွာမွ ဆန္ဖရန္စစၥကို မွာ အေျခစိုက္တဲ့ ေျမာက္အေမရိက ဒစ္ဂ်စ္ဒယ္ မီဒီယာကုမၸဏီနဲ႕ ခရီးသြားကြန္ယက္ ျဖစ္တဲ့ Matador Network က 2020 မွာ တင္ျပတဲ့ ေဆာင္းပါးအရ အလွဆုံးလို႔ သတ္မွတ္ခံရတဲ့ ဘာသာစကား(5) ခု ကေတာ့

(1) Burmese (ျမန္မာဘာသာစကား)

ဘယ္ဘက္ကို ၾကည့္ၾကည့္ လုံးလုံး ဝိုင္းဝိုင္းေလးနဲ႕ ခ်စ္စရာ ေကာင္းတဲ့အျပင္ ေခါက္ခ်ိဳးလည္း ညီၿပီး နာရီလက္တံ တဖက္တည္းကို လွည့္တဲ့ ဘာသာစကားမို႔ ျမန္မာ ဘာသာစကားက အလွဆုံးလို႔ နာမည္ႀကီး ပါတယ္။ ဗ်ည္း 33 လုံး နဲ႕ သရ 8 လုံး ရွိပါတယ္

(2) Sinhalese (သီရိလကၤာစကား)

အက်ယ္ျပန႔္ဆုံး ဘာသာစကားလို႔ လူသိ မ်ားပါတယ္။ သူ႕ဆီမွာ အေသးငယ္ဆုံး စာသားေတြ ခြဲေပးတဲ့ အသံကြဲေတာင္ အမ်ိဳး 50 ေလာက္ ရွိပါတယ္။

အဲ့ထဲက 38 မ်ိဳးကို ေခတ္မီ စာေရးသားနည္း အတြက္ သုံးပါတယ္။ သူ႕ဆီမွာလည္း Sanskrit နဲ႕ အိႏၵိယဘက္က ေမြးစားထားတဲ့ Pali ဆိုၿပီး ၂မ်ိဳး ထပ္ကြဲပါတယ္။

(3) Georgian (ေဂ်ာ္ဂ်ီယာဘာသာစကား)

တူရကီနဲ႕ ႐ုရွားနိုင္ငံၾကားမွ ာရွိေပမယ့္ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာနိုင္ငံ မွာလည္း သူ႕ကိုယ္ပိုင္ ဘာသာစကားနဲ႕သူပါ။ သူ႕ ဘာသာစကားေရာ အကၡရာေရာက ႐ုရွားဘက္က လႊမ္းမိုးမႈ ကို ခံခဲ့ရပုံ တူပါ တယ္။

ဗ်ည္းအကၡရာ 38 လုံး ရွိေပမယ့္ 5 လုံးကေတာ့ ေခတ္မမီေတာ့ဘူးလို႔ ဆိုပါ တယ္။ ေရးဆြဲနည္းကေတာ့ ဘယ္မွ ညာသို႔ ေရးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

(4) Tagalog (ဖိလစ္ပိုင္ဘာသာစကား)

Indo European ဘာသာစကားကေန ကြဲထြက္လာတဲ့ Tagalog ဘာသာစကားက ခု ေနာက္ပိုင္း သုံးတဲ့ Spanish စကား မတိုင္ခင္ ဦးဦးဖ်ားဖ်ား ေပၚတဲ့ ဘာသာစကားပါ။

သူ႕ကို ေရးနည္းကေတာ့ နဂိုက ေအာက္ကေန အေပၚကို ပင့္တင္ ေရးရတာကေန ခုေတာ့ ဘယ္ကေန ညာကို ေျပာင္းလဲ ေရးသားနည္းအျဖစ္ တြင္က်ယ္လာၿပီး အကၡရာေတြကို 90 လွည့္ခဲ့ၾကပါတယ္တဲ့။ သူလည္း စတုတၱ အလွဆုံးထဲ ပါခဲ့ ပါတယ္။

(5) Hanacaraka (အင္ဒိုနီးရွား ဘာသာစကား)

အင္ဒိုနီးရွား Java ကြၽန္းဆြယ္ကေန ဒီဘာသာစကား ကို စတင္ၿပီး အနီးနားကြၽန္းဆြယ္ေတြကို ပ်ံ့ႏွံ႕ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္မွာ အင္ဒိုနီးရွား အာဏာပိုင္ေတြက 19 နဲ႕ 20 ရာစုမွာ အတည္ျပဳဖို႔ ႀကံေနတုန္းပဲ

ဒုတိယ ကမၻာစစ္ ဝင္လာၿပီး ဂ်ပန္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈေတြေၾကာင့္ Hanacaraka ဘာသာစကား အတည္ျပဳဖို႔ ပ်က္ယြင္းခဲ့ၿပီး အဲ့ဒီေနာက္ Latin ဘာသာစကားကို ေျပာင္းလဲ အသုံးျပဳခဲ့ ရပါတယ္။

ခုခ်ိန္ထိ အစိုးရက လမ္း/ တံတားေတြရဲ႕ Sign ေတြမွာနဲ႕ အစိုးရ စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ သင္ၾကားဖို႔ တိုက္တြန္းေနတုန္း ပါပဲ။ သူ႕ကို Javanese Alphabet လို႔လည္း ေခၚပါတယ္။